ලෝකෙන් ටිකක්
ගවේෂණාත්මක චාරිකාවක නිරතව සිටියදී අතුරුදන් වූ තායිලන්ත ළමා පාපන්දු කණ්ඩායම හා ඔවුන්ගේ පුහුණුකරු දින 10කට පසු සොයා ගැනීමට ගලවාගැනීමේ කණ්ඩායම් සමත් වී තිබේ. පාපන්දු කණ්ඩායමේ සාමාජිකයන් 12 දෙනා සහ ඔවුන්ගේ පුහුණුකරු චියැං රායි ප්රාන්තයේ පිහිටි තාම් ලුවං නාන් නොන් කඳුකර ගුහාවේ සිරවූයේ පසුගිය ජුනි 23 දාය.
තාම් ලුවං නාන් නොන් ගුහා ආරම්භ වනුයේ තායිලන්ත මියන්මාර දේශසීමාවේ පිහිටි ඩොයි නාං නොන් කඳු පාමුලිනි. එම ගුහා මාර්ගය කිලෝ මීටර 10 පමණ දිගින් යුතු වේ. ගමන් කිරීමට ඉතා අසීරු, පටු මාර්ගයක් වන එම ගුහා මාර්ගය තවත් වක්ර මාර්ග රැසකින් සමන්විතය.
පසුගිය ජූනි මාසයේ 23 වැනි දින ‘මූ පා’ (වල් ඌරෝ) නමින් හැඳින්වුණු ළමා පාපන්දු කණ්ඩායම එහි පිවිසියේ ගවේෂණාත්මක චාරිකාවක් සඳහාය. 13 දෙනකුගෙන් සමන්විත එම පාපන්දු කණ්ඩායමේ සාමාජිකයන් වූයේ වයස අවුරුදු 11ත් 16ත් අතර වූ දරුවන් පිරිසකි. කණ්ඩායමේ නියමුවා වූයේ පාපන්දු කණ්ඩායමේ 25 හැවිරිදි පුහුණුකරුවාය. පිරිස අඳුරු ගුහා තුළට පිවිස මඳ වේලාවක් ගත ෙවනවිට මහා වැසි ඇදහැළෙන්නට විය.
ජුලි සිට නොවැම්බර් දක්වා වැසි සහිත මාසයන්හි එහි නොපිවිසෙන ලෙසට අවවාද කෙරුණු දැන්වීම් පුවරු එහි සවි කර තිබේ. ඒ පිළිබඳව නොතැකූ ඔවුහු ගුහා නැරඹීමට එය තුළට පිවිස තිබිණි. ඔවුන් ගුහාව තුළට පිවිසීමෙන් පසු මහ වැසි ඇද වැටී ලෙන් කුහරය ජලයෙන් පිරී ගියේය.
ගුහාවට පිවිසෙන ස්ථානයේ තිබී දරුවන්ට අයත් ඇතැම් භාණ්ඩ හමු වූ හෙයින් කිසියම් පිරිසක් ගුහා තුළ සිටින බවට ජාතික වනෝද්යාන දෙපාර්තමේන්තුවේ උයන් පාලකවරයාට දැකගත හැකි විය. ඒ වනවිට වැසි ඇද හැළෙමින් තිබූ හෙයින් සිදුවිය හැකි අනතුර වටහා ගත් ඔහු වහා බලධාරීන් දැනුම්වත් කළේය. පාපන්දු කණ්ඩායම අතුරුදන් වූ බැව් සැල වූ විගස මෙම සිදුවීමට විශාල ප්රචාරයක් ලද අතර තායි රජය දරුවන් ගලවාගැනීමේ මෙහෙයුම් ආරම්භ කළේය.
පසුගිය 24 වැනි දා සිට දරුවන් සොයා ගුහා තුළ මෙහෙයුම් දියත් කෙරුණේ ඒ අනුවය. තායි නාවික හමුදාවේ කිමිදුම් කණ්ඩායම් වරින්වර ලෙන් තුළ කිමිදෙමින් දරුවන් පිළිබඳ සොයා බැලුව ද කිසිදු තොරතුරක් සොයාගත නොහැකි විය. අධික වර්ෂාව හේතුවෙන් ගුහා තුළ ජල මට්ටම ඉහළ නැංවුණු හෙයින් මෙහෙයුම් දින ගණනක් පුරා ඇණහිටියේය. ගුහා මාර්ග ඉතා පටු වූ හෙයින් ද මඩ සහිත ජලයෙන් පිරී තිබූ හෙයින් ද මෙහෙයුම් ඉතා අසීරු කාර්යයක් විය.
අතුරුදන් දරුවන්ගේ ඥාතීහු මහ වැස්සේම ගුහා කට අසලට රොක් වී තම දරුවන් ගලවා දෙන මෙන් දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියහ. ඔවුන් හඬා වැළපෙමින් දෙවියන් යදින අයුරු දුටුවන්ගේ නෙත් කඳුළින් පුරවන්නට සමත් විණ.
ගලවාගැනීමේ මෙහෙයුම සඳහා 1000කට අධික පිරිසක් සහභාගී වූහ. තායි නාවික සීල් කණ්ඩායමට අමතරව බ්රිතාන්ය, චීන, මියන්මාර්, ලාඕස්, ඕස්ට්රේලියානු සහ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද ගලවාගැනීමේ කණ්ඩායම් මෙහෙයුමට එක් වී සිටියහ.
දින හතරකට පසු වැසි මඳක් අඩු වූ හෙයින් තායි නාවික සීල් කණ්ඩායම, එක්සත් ජනපද පැසිෆික් අණදෙන කණ්ඩායම සහ බ්රිතාන්ය ගුහා කිමිදුම්කරුවන්ගෙන් සමන්විත 30 දෙනකුගෙන් යුතු කණ්ඩායමක් යළි ගුහා තුළ කිමිදෙමින් දරුවන් සෙවීමේ මෙහෙයුම ආරම්භ කළහ. පොලිස් බල්ලන් පිරිසක් ද යොදා ගනිමින් ඔවුහු ගුහාවේ අතුරු ගුහාවල සෙවීම් සිදු කළහ.
දින ගණනක් පුරා සිදු කෙරුණු මෙහෙයුම්වලින් අනතුරුව ජුලි 2 දින රාත්රී 10ට පමණ මෙහෙයුම් කටයුතුවල නිරත වූ බ්රිතාන්ය ජාතික කිමිදුම්කරුවන් වූ රිචඩ් ස්ටැන්ටන්ට සහ ජෝන් වොලන්තන්ට ගුහා දොරටුවේ සිට කිලෝ මීටර් 4ක් පමණ දුරින් පිහිටි පතායා බීච් යන අපනාමයෙන් හැඳින්වෙන අතුරු ගුහාවට මීටර 400 පමණ ඈතින් ගල්පව්වක් මත සිටි දරුවන් 12 දෙනා හා ඔවුන්ගේ පුහුණුකරුවා සොයා ගැනීමට හැකි විය. ඒ ඔවුන් අතුරුදන් වී දින 10කට පසුය. එම ගල් පව්ව ජල මට්ටමට වඩා ඉහළින් පිහිටා තිබූ හෙයින් සියල්ලෝ නිරුපද්රිතව හා යහපත් සෞඛ්ය තත්ත්වයෙන් පසුවූහ.
දරුවන් යහතින් සිටින ආකාරය දැක්වෙන වීඩියෝවක් ඔවුන් රජයට ලබා දුන් අතර එය මාධ්ය මගින් ප්රචාරය කෙරිණි. චියැංරායි හි ආණ්ඩුකාරවරයා වන නරොංග් සාක් ඔසාටනාකෝන් දරුවන් සොයාගත් බවට වන ප්රවෘත්තිය මාධ්ය මගින් අනාවරණය කළේය. තම දරුවන් යහතින් සිටින බැව් දැකීමෙන් එතෙක් බියපත්ව සිටි ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයෝ සැනසුම් සුසුම් හෙළන්නට වූහ.
දරුවන් සොයා ගැනුණ ද ඔවුන් ගුහාවෙන් පිටතට ගෙන ඒමට බාධාවක් තිබේ. ඒ ගුහා මාර්ගය අඩි 16 උසට ජලයෙන් යට වී තිබීමය. දරුවන් යළි ගුහා මතුපිටට ගෙන ඒමට නම් එක්කෝ කිලෝමීටර 4ක පමණ දුරක් දිය යටින් පිහිනා යෑම සඳහා ඔවුන් පුහුණු කළ යුතුය. නැතිනම් ජල මට්ටම පහත බසින තෙක් බලා සිටිය යුතුය. වැසි සමය අවසන් වීමට තවත් සිවු මසක් තිබේ. එහෙයින් මාස 4කට සරිලන ආහාර ජලය හා අනෙකුත් අවශ්යතා දරුවන්ට ලබා දී වැසි අවසන් වන තෙක් ගුහාවේ රඳවා තැබිය යුතුය.
දරුවන් සිටින ස්ථානය ඇත්තේ කන්දේ සිට අඩි 3,300ක් පමණ ගැඹුරින් බැවින් එහි සිට මඟක් පාදා ගැනීම ද අසීරු කාර්යයකි. එහෙයින් වඩා සුදුසු වනුයේ ඔවුනට කිමිදීම පුහුණු කර ගුහා කට වෙත ගෙන ඒම බැව් ගලවාගැනීමේ කණ්ඩායම්වල මතය වී තිබේ. එය ද ඉතා අනතුරුදායක කාර්යයක් යැයි ඔවුන් සඳහන් කර තිබේ. පළපුරුදු කිමිදුම්කරුවන්ට ද අසීරු ගමනක් වන එය නුපුහුණු දරුවකුට කෙතරම් අනතුරුදායක වනු ඇතිදැයි යන්න ඔවුන්ගේ මතය වී තිබේ. සුළු අතපසුවීමකින් ජීවිත හානි සිදුවිය හැකිය.
මේ වනවිට ගුහා තුළ පිරී ඇති ජලය එළියට පොම්ප කිරීම ආරම්භ කර ඇතත් එය ද සාර්ථක නොවන්නේ වැසි අධික බැවිනි. සතිඅන්තය වනවිට තවදුරටත් වැසි අධික වනු ඇත. දරුවන් ගලවා ගැනීම සඳහා ගතයුතු සාර්ථක ක්රමය කුමක්දැයි යන්න පිළිබඳව මෙතෙක් තීරණයකට එළැඹීමට කිසිවකු සමත් වී නොමැත.
ජූලි 3 වැනි දින වෛද්යවරයකු හා සාත්තු සේවිකාවක ඇතුළු සත් දෙනකුගෙන් යුත් කිමිදුම් කණ්ඩායමක් දරුවන් සිටින ස්ථානය කරා ගොස් ඔවුන්ගේ සෞඛ්ය තත්ත්වය පරීක්ෂා කළහ. ඔවුනට අවශ්ය ආහාර, පානීය ජලය, ඖෂධ හා විදුලි පහන් ලබා දුන් අතර ඔවුන්ගේ ශක්තිය වැඩි කරන විශේෂ ජෙලි වර්ගයක් ද ලබා දුන් බැව් පැවසේ.
මේ වනවිට ලොවේම අවධානය දිනා ඇත්තේ මෙම ප්රවෘත්තියයි. ලොවම බලා සිටින්නේ මෙම දරුවන් ගලවා ගන්නේ කෙලෙසකදැයි යන්න දෙසය.
පාසල් වාරය අවසානයේදී අස්වැන්න ගෙට ගැනීමේ හැකියාව විල්පොත බණ්ඩාරනායක කුසලතා පාසලේ දරුවන්ට පසුගියදා ලැබිණ. ඒ පාසලේ දරුවන් සහ පාසලේම සම්පත් යොදාගෙන කු
“මිනිසා නිර්මාණය වී ඇත්තේ පරාජය වෙන්නට නොවේ. මිනිසෙකු විනාශ කරන්නට පුළුවන. නමුත් ඔහු පරාජය කරන්නට බැරිය.” මෙසේ කීවේ ලෝක පූජිත නවකතාකරු අර්නස්ට් හෙමින්
ඵෙතිහාසික ශ්රී දෙවොල් දේවාලය ශ්රී ලංකාවේ මුහුදු මැද පිහිටි එකම දේවාලයයි. දකුණු පළාතේ හික්කඩුව සංචාරක පුරවරයට නුදුරු සීනිගම මූලික කොට ගෙන වන්දනාමාන
ජීවිත අවදානම දෝතින් දරාගෙන වසර හයක කාලයක් තිස්සේ සිට අනාරක්ෂිතව මරණය අභිමුඛව සිටින නාගයින් සහ පොළොඟුන් වැනි විෂ ඝෝර සර්පයින් නිරුපද්රිතව අල්ලා අභය
කෝකටත් තෛලය බඳුව මේ දිනවල නිතර දෙවේලේ අසන්නට ලැබෙන යුගයේ හොරණෑව බඳු වදන් පෙළක් වී තිබෙන්නේ කෘත්රිම බුද්ධිය යන්නය. ශ්රී ලංකාවේ පාසල්වල ටිසින්ක්ලේයා
1867 දී ඉංග්රීසි ජාතික ජේම්ස් ටේලර් විසින් හේවාහැට ලූල්කඳුර වතුයායෙන් හඳුන්වාදුන් මෙරට තේ වගාව හොඳම තේ නිපැයුම්කරුවා වශයෙන් නමක් දිනා ගත්තේය. නමුත් එය
විවාහ දිවියට එළඹෙන යුවළකගේ බලාපොරොත්තු අතර දරු සුරතල් බැලීම ප්රමුඛස්ථානයෙහි ලා ගැනෙන්නක්. නමුත් වත්මන් සමාජ සංස්ථාව තුළ එලෙස දරු පල ලැබීමට නොහැකිව
ප්රමුඛ පෙළ ශ්රී ලාංකීය මූල්ය සමාගම සියපත ෆිනෑන්ස් පීඑල්සී දීප ව්යාප්ත ශාඛා ජාලයේ 50 වැනි ශාඛාව පසුගියදා මඩකලපුව දිස්ත්රික්කයේ ස්වභාවික සෞන්දර්ය
ශ්රී ලංකාවේ 2023 වසර සඳහා හලාල් සහතිකය සහිත නිෂ්පාදන අපනයනය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.7ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත.
තායි ගුහාවේ සිරවූ ‘‘වල් ඌරෝ’’ ළමා පාපන්දු කණ්ඩායම