මේ දවස්වල පත්තරයක් අතට ගත්තොත්, රූපවාහිනී ප්රවෘත්ති නැරඹුවොත්, ගුවන් විදුලියේ ප්රවෘත්තිවලට කන් දුන්නොත් නිසැකවම ඇසෙන වචන සෙට් එකක් තිබේ. පාර්ලිමේන්තුව, බහුතරය, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව, 113, ස්ථාවර නියෝග ඒ අතරින් කැපී පෙනෙයි. කථානායකවරයා පිළිබඳ සඳහන් නොවන මාධ්ය සාකච්ඡාවක්, පුවත්පත් නිවේදනයක්ද බොහෝ විරලය. සති තුනක් තිස්සේ මාධ්ය හරහා රටේ තත්ත්වය ජනතාව දැනගන්නේ මේ වචන සෙට් එක සමඟිනි. මේ අතරට අලුතින්ම එක්වන බව පෙනෙන්නේ භාරකාර ආණ්ඩුව යන යෙදුමය. එය මහ මැතිවරණය සමඟ එකට ගැට ගැසී ජනතාව අතර කතාබහට ලක්වන බවත් පෙනෙන්නට තිබේ.
භාරකාර ආණ්ඩුවක් යටතේ සාමකාමී මහ මැතිවරණයක් තැබීමට පියවර ගන්නා ලෙස මහින්ද රාජපක්ෂ සහ රනිල් වික්රමසිංහ මහත්වරුන්ගෙන් ඉල්ලීමක් කරමින් බුද්ධශාසන කාර්ය සාධක මණ්ඩලය මගින් නිකුත් කරන ලද විශේෂ නිවේදනය මේ අතරින් කැපී පෙනෙයි. රටේ උද්ගතව තිබෙන තත්ත්වය සමනය කිරීමට පියවර ගන්නැයි ඉල්ලීමක් කරමින් මල්වතු මහ නාහිමියන් විසින් ජනාධිපතිවරයාට යොමුකරන ලද විශේෂ ලිපියෙන් පසුව මහා සංඝරත්නය විසින් අදාළ අර්බුදය කේන්ද්ර කර ගනිමින් අදහස් පළ කිරීමක් සිදුවූයේ එම නිවේදනය හරහාය. එය රටේ බොහෝ දෙනාගේ අවධානය දිනාගන්නට සමත් වූ බව අපේ අදහසය.
රාජ්ය පාලන තන්ත්රයේ උද්ගතව ඇති අර්බුදකාරී තත්ත්වයට, හටගෙන තිබෙන වියවුල් ස්වභාවයට පාලක පක්ෂයේ සහ විපක්ෂයේ සිටින සියලු දේශපාලන පක්ෂ වගකිවයුතු බව තමන්ගේ හැඟීම බවද එම නිවේදනයේ සඳහන්ය. අපේ රට ප්රමුඛස්ථානයේ තබාගෙන අපක්ෂපාතීව, දූරදර්ශීව ක්රියා කළහොත් රට නැවත ස්ථාවර තත්ත්වයකට ඉක්මනින් පත්කර ගත හැකිවනු ඇතැයි පෙන්වා දෙන එම නිවේදනය මහ මැතිවරණයකට යාමේ විසඳුමකට පක්ෂ විපක්ෂ දෙපාර්ශ්වයේම කැමැත්ත පළවී ඇතැයිද සඳහන් කරයි. ඒ අනුව රාජ්ය තාන්ත්රික බුද්ධිමත් අවබෝධය මත සාමකාමී මැතිවරණයක් උදෙසා භාරකාර රජයක් පිහිටුවීම හෝ ඒ දෙදෙනාගේ සම්බන්ධතාව ඇතිව වෙනස් සුදුසු විසඳුමක් සෙවීම හෝ රාජ්ය නායකයා සතු කාලීන ප්රබල වගකීම බවද දිවියාගහ යසස්සි, තිරිකුණාමලයේ ආනන්ද සහ මහාචාර්ය අගලකඩ සිරිසුමන නාහිමිවරුන්ගේ අත්සනින් නිකුත් කර ඇති නිවේදනයේ සඳහන් වෙයි.
මේ හා සමාන අදහසක් කෘතහස්ත දේශපාලනඥයකු සහ හිටපු අමාත්යවරයකු වන මිලින්ද මොරගොඩ මහතාද මාධ්යයට ප්රකාශ කර තිබිණි. ජනතාව හමුවට ගොස් පවතින අර්බුදය විසඳා ගතයුතු බවත් එසේ මහ මැතිවරණයක් පැවැත්වීම සඳහා භාරකාර ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීම සුදුසු බවත් ඔහුගේ ප්රකාශයේ සඳහන් විය. මෙහිදී සෑම දේශපාලන පක්ෂයකටම නියෝජනය ලබාදෙන, සම්පූර්ණ දේශපාලනයෙන් තොර පුළුල් උපදේශක මණ්ඩලයක් සහ අගමැති ධුරය වෙනුවට ප්රධාන උපදේශක ධුරයක් ඇතිකර ඒ හරහා මහ මැතිවරණය මෙහෙයවිය හැකි බවද ඔහු සඳහන් කරයි. සියලු දෙනාටම පිළිගත හැකි අලුත් ව්යුහයකින් විසඳුමක් කරා එළඹීම සුදුසු බවද මොරගොඩ මහතා දරන අදහසය.
භාරකාර ආණ්ඩුවක් පත්කොට මහ මැතිවරණයක් පැවැත්වීමට තිබෙන ඉඩකඩ සම්බන්ධයෙන් රට තුළ පුළුල් සංවාදයක් ගොඩනැෙඟමින් පවතින බව මේ නිවේදනයෙන් සහ ප්රකාශයෙන් ගම්ය වෙයි. එහෙත් එවැනි විසඳුමක් පිළිගැනීමට තරම් සන්සුන් මනසක් මේ රටේ දේශපාලන නායකයන්ට වර්තමානයේ තිබේද යන්න මෙහිදී පැන නඟින ප්රධානම ගැටලුවය. පාර්ලිමේන්තුවේ කලහකාරී හැසිරීම් සහ ඒ සම්බන්ධයෙන් දේශපාලන පක්ෂ නායකයන් දක්වන උදාසීන ප්රතිචාරද රටට පෙන්වා දී ඇත්තේ වෙනම කතාවකි. භාරකාර ආණ්ඩුවකට වඩා නීත්යනූකූල ආණ්ඩුවක් සහ නීත්යනූකූල නොවන ආණ්ඩුවක් යන තර්ක විතර්ක මැද මේ ප්රධාන දේශපාලන බලවේග අතරමංව සිටින බවක් අපට පෙනී යයි. අස්ථීර සහ නොසන්සුන් වාතාවරණයක එවැනි ක්රමවේදයකට රටේ දේශපාලන නායකයන් අනුගත වනු ඇතිද යන්න නම් උභතෝකෝටික ප්රශ්නයක්ම වෙයි.
මේ අතර පාර්ලිමේන්තුවේ ඉදිරි වැඩකටයුතු පවත්වාගෙන යාම සඳහා තේරීම් කාරක සභාවක් පිහිටුවීම පවා අර්බුදයකට ගොස් ඇතැයි දැනගන්නට තිබේ. ඊට නියෝජිතයන් පත්කිරීම සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුව සහ විපක්ෂය පරස්පර මත දැරීම හේතුවෙන් මේ ගැටලුව මතුව ඇතැයි පාර්ලිමේන්තු නිලධාරීන් විසින් කරන ලද ප්රකාශයක සඳහන් වෙයි. තේරීම් කාරක සභාව නිසි ලෙස පත්කර ගැනීමට නොහැකි වුවහොත් පක්ෂනායක රැස්වීම්, න්යාය පත්රය සකස් කිරීම් ඇතුළු පාර්ලිමේන්තු ක්රියාදාමයට අයත් සෙසු කාර්යයන්ද අකර්මණ්ය වෙයි. එවිට යළිත් සිදුවන්නේ අර්බුදය තවදුරටත් පුළුල් වීමය.
සියලු පක්ෂ එකතු වී අර්බුදය සාමකාමීව විසඳා ගන්නැයි මල්වතු - අස්ගිරි මහා නා හිමිවරුන් තමන් වහන්සේලා බැහැදැකීමට පැමිණි එජාප මන්ත්රී කණ්ඩායම හමුවේද ප්රකාශ කර තිබිණි. විසඳුමක් සෙවීම රටේ පොදු අවශ්යතාව බවට පත්ව තිබුණද එය දේශපාලන නායකයන්ගේ අවශ්යතාව නොවන තාක් කල් මේ අර්බුදයට විසඳුමක් නොමැති බව නම් පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබේ.