විශේෂාංග

රජය මැදිහත් නොවන තරමට සාහිත්‍යයට හොඳයි

මෙරට ගීත සාහිත්‍යයට සුනිසි මගක් හදුන්වාදෙමින් එහි ස්වර්ණමය යුගයක් නිර්මාණය කිරීමට සුවිසල් දායකත්වයක් සැපයූ මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න මහතා විවිධ ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ කෘති රැසක් රචනා කරමින් මෙරට සාහිත්‍යයට පුළුල් මෙහෙවරක් කරමින් සිටින රාජ්‍ය සම්මාන ඇතුළු සම්මාන ගණනාවකින් පිදුම් ලැබූ විද්වතෙකි.

20 May 2025

උත්තරය විදුලි ගාස්තු නැංවීම විතරද?

ලංකා විදුලි බල මණ්ඩලයේ ජනන වියදම් ආවරණය වන ආකාරයේ සාධාරණ අය ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක විය යුතු බව විදුලි බල පනතෙහි සඳහන් වේ. ලංවිම සෑම අවස්ථාවකම ජනන වියදම් හා ආයතනයේ පාඩු හුවා දක්වමින් විදුලි බිල වැඩි කිරීමට අවසර ඉල්ලුව ද පනතෙහි දැක්වෙන සාධාරණ අයක්‍රමය සහ කාර්යාක්ෂමතාව අමතක කරයි.

20 May 2025

ශ්‍රීපෙරුම්බුදුර් ඝාතනය

දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි (එල්.ටී.ටී.ඊ.) සංවිධානය විසින් හිටපු ඉන්දීය අගමැති රජිව් ගාන්ධි ඝාතනය කරනු ලැබුවේ මීට වසර 34කට පෙර, එනම් 1991 මැයි 21 වැනිදාය. රජිව් ගාන්ධි මියගිය දිනය මට පෞද්ගලිකව ඉතා වැදගත් වේ. ඒ, මැයි 21 මගේ උපන් දිනය නිසාය. රජිව්ගේ මරණය සිදු වූයේ මා ඉපදී වසර 37කට පසුවය. මගේ උපත සහ ඔහුගේ මරණය මගේ විඥානය තුළ එකිනෙකට බැඳී ඇති අතර, සෑම උපන්දිනයක්ම ළඟා වන විටම රජිව්ගේ මතකය විශාල ලෙස මතු වේ.

19 May 2025

පළාත් පාලන ඡන්ද ක්‍රමයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය

කොළඹ පුරපතිකම අයිති වැඩිම ආසන සංඛ්‍යාවක් ලබා ගත් ජ.වි.පෙ.ට/ ජා.ජ.බ.ට බවත්, එය මොන යම් මගඩියක් මගින් හෝ වෙනත් විපක්ෂ කණ්ඩායමක් ලබාගතහොත් මහ නගර සභාව විසුරුවා හැර විශේෂ කොමසාරිස්වරයකු යටතේ එය පාලනය කරන බවත්, මාලිමා ආණ්ඩුවේ ලොක්කකු පසුගිය දිනෙක කියා තිබිණ. දැන් පළාත් පාලන ආයතන බහුතරයක් සඳහා ඇත්තේ එවැනි පොර බැදීම්ය. ප්‍රශ්නය ඇත්තේ දේශපාලන පක්ෂවලට අමතරව, මැතිවරණ ක්‍රමයෙහිය. එය අසාර්ථක මැතිවරණ ක්‍රමයකි.

19 May 2025

යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් වූ පානදුරාවාදය

මෙරට බෞද්ධ සහ ක්‍රිස්තියානි දෙපක්ෂය අතර 1873 වසරේ පානදුරේදී සිදුවූ ‘‘පානදුරා වාදයට’’ සම්බන්ධ ලියකියවිලි කිහිපයක් යුනෙස්කෝ සංවිධානයේ වාර්ෂික ලෝක උරුම ලේඛනයට ඇතුළත් කර ඇත. පානදුරා වාදයට දෙපාර්ශ්වය එකඟවූ සහ ඒ වෙනුවෙන් හුවමාරු කරගත් ලිපි ලේඛන හතරක් මෙසේ ලෝක උරුමය ලේඛනයට ඇතුළත් කර ඇත.

19 May 2025

සඳළි - අඛිල - අංජු දූ පුත්තු සනහති ගුරුමාපිය උතුරන සෙනෙහසින්

නව බලාපොරොත්තු ගොන්නක් පොදි බැඳ නව වසරක ආරම්භයට ලෝකයාම මුහුණ දෙන්නේ එකී බලාපොරොත්තු පැතූ ආකාරයෙන්ම ඉටු කර ගැනීමටය. අවුරුදු සිරිත් විරිත් නිමාවත් සමග දැයේ දූ දරුවන් අතරින් දහස් සංඛ්‍යාත දූ පුතුන් පිරිසක් දෑස් දල්වනුයේ සිය අනාගතය සිහිනය සැබෑ කරනසරසවි පිවිසුම් ඉලක්ක සපුරා ගන්නටය.

17 May 2025

ජනතාව පැතූ දේ ඉටුවේද?

ශ්‍රී ලංකාවේ අනෙකුත් වාමාංශික දේශපාලන පක්ෂවලට වඩා ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ වාසනාවන්තය. ඒ එම පක්ෂය මෙරට බලයට පත්වූ එකම වාමාංශික පක්ෂය වීම නිසාය.

17 May 2025

ට්‍රම්ප්ට කඩිනමින් ප්‍රතිචාර

අප්‍රේල් මාසය යනු ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට අතිශයින් වැදගත්, තිමත්, උත්සවශ්‍රීයෙන් පිරුණු සහ ශුද්ධ වූ මාසයකි. අප්‍රේල් මාසයේ යෙදෙන බක් පුර පසළොස්වක පොහොය දිනය ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධයන්ට වැදගත් වන්නේ බුදුන් වහන්සේගේ දෙවැනි ලංකා ගමන සිහිපත් කරන නිසාය.

16 May 2025

​පුංචි ඡන්දයේ පරාජිතයා කවුද?

පළාත් පාලන ඡන්දය නිමාවට පත් වී ඇත. ඒ මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල මගින් පෙන්වන්නේ පසුගිය මහ මැතිවරණයේ තිබූ ජනමතය බරපතළ ආකාරයෙන් වෙනස්වී ඇති බවයි. ඒ වෙනස වඩාත් තීරණාත්මක ආකාරයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ ආණ්ඩුව කරවන ජාතික ජන බලවේගය සම්බන්ධ කාරණා දෙස බල විටය.

16 May 2025

පරිහානියට රුකුල් දෙන තාක්ෂණය

සමාජ යහපැවැත්මට බාධා කරන මනුෂ්‍ය ඝාතන, කොල්ලකෑම්, පාතාල ක්‍රියාකාරකම්, මූල්‍ය අපරාධ, දිවි නසා ගැනීම් ආදිය පිළිබඳව මෑත කාලයේ මෙරට සමාජය තුළ වැඩි වශයෙන් සාකච්ඡාවට ලක්විය. මෙම සමාජ විරෝධි ක්‍රියාකාරකම් සඳහා පසුබිම් වී ඇති හේතු රැසකි. පරිගණක අපරාධ ද ඒ අතරින් ප්‍රධාන වේ. ඉහත සඳහන් කළ අන්දමේ සමාජ විරෝධි ක්‍රියාකාරකම් සියල්ලටම පාහේ ඍජුව හෝ වක්‍රව මෙම පරිගණක අපරාධ බලපා ඇති බව පැහැදිලිය.

16 May 2025

පුරසාරම් දොඩා අමතක කරන බලධාරීන්ගේ කෙරුවාව

පසුගිය 11 වැනිදා රම්බොඩ, ගැරඬි ඇල්ල ප්‍රදේශයේදී ලංගම බස් රථයක් ප්‍රපාතයකට පෙරළීමෙන් සිදුවූ අනතුර හේතුවෙන් මේ වෙන විට පුද්ගලයන් 22 දෙනෙක් ජිවිතක්ෂයට පත් වූහ. මෙම අනතුරෙන් තුවාල ලැබූ පුද්ගලයන් 52දෙදෙනකු මහනුවර, ගම්පොළ, නාවලපිටිය, පේරාදෙණිය ඇතුළු රෝහල්වල ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටින බව නුවරඑළිය ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරීවරයා ද මාධ්‍ය වෙත තහවුරු කර තිබුණි.

16 May 2025

බුදු දහමේ කියැවෙන රාජ්‍ය පාලනය

ලෝකයේ විවිධ රටවල් විවිධ රාජ්‍ය පාලන ආකෘති අනුව පාලනය වේ. රාජාණ්ඩු, සමූහාණ්ඩු, ඒකාධිපති ආණ්ඩු, ප්‍රජාතාන්ත්‍රවාදී ආණ්ඩු යනාදී කුමන ස්වරූපයේ ආණ්ඩුවක් වුවද පාලකයා රාජ්‍යය පාලනය කරනුයේ රාජ්‍යය තුළ ජීවත්වන ජනතාව වෙනුවෙන් වන අතර ජනතා සුබසිද්ධියට ප්‍රමුඛතාව දිය යුතුය.

14 May 2025

ජ.වි.පෙ. දශක හයක ගමන

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ 60 වැනි සංවත්සරය අද 14 වැනිදාට යෙදී තිබේ. මේ ලිපිය ඒ නිමිත්තෙනි. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ බිහිවීම රෝහණ විජේවීර සහෝදරයා පැවසූ ආකාරයටම නිශ්චිත සමාජ ඓතිහාසික වුවමනාවක් ඉටු කිරීමේ අරමුණෙනි.

14 May 2025

පළාත් පාලන මැතිවරණයේ ජය කාටද?

පළාත් පාලන මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල පිළිබඳව මේ වනවිට දේශපාලන පක්ෂවල නායකයන්, බුද්ධිමතුන් සහ ඡන්ද නිරීක්ෂකයන් මෙන්ම විවිධ පක්ෂවලට අයත් විද්වතුන් විසින් විවිධාකාරයේ විග්‍රහ ඉදිරිපත් කරනු ලැබ තිබේ. සමහරෙක් මෙම ප්‍රතිඵල උපයෝගී කරගෙන ගණිතමය විග්‍රහයන් ඔස්සේ පළාත් පාලන මැතිවරණයේදී ජනතාවගේ අභිමතය පිළිබඳව මත ඉදිරිපත් කරති.

14 May 2025

බුදු හාමුදුරුවො අපිත් දකින්නැති

හැත්තෑව අසූව දශකවල සහ ඉන් ඔබ්බෙහි මෙරට ගීත සාහිත්‍යයෙහි සුපෝෂණය සඳහා අතිමහත් මෙහෙයක් ඉටු කළ ප්‍රවීණ ගීත පද රචක රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමි‍යෝ වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම ගීතය නැමැති කලාංගය සුනිසි මගකට ගෙන ඒමට පුරෝගාමී වූවාහුය. එම අතිමහත් දායකත්වය මෙරට සමාජයේ උසස් රසවින්දනයක් ස්ථාපිත කිරීමට අනල්පව හේතු කාරණ විය. අදාන්ත මිනිස් චෛතසිකයන් දාන්ත කිරීමට, මෘදු කිරීමට සිසිල් පවනක් විය.

13 May 2025

​අසාද් මවුලානා ඉන්දියාව හරහා පලාගියේ ඇයි?

මෙම ලිපිය 2019 අප්‍රේල් 21 වැනිදාට යෙදුණු පාස්කු ඉරිදා දිනයේදී මරාගෙන මැරෙන බෝම්බකරුවන් විසින් සිදු කරන ලද ප්‍රහාර මාලාව පිළිබඳ ත්‍රිත්වයේ තුන්වැනි සහ අවසාන ලිපියයි. ශ්‍රී ලංකාවේ පාස්කුදා බෝම්බ ප්‍රහාර ලෙස හඳුන්වනු ලබන මෙම ප්‍රහාර මාලාව, කතෝලික දේවස්ථාන තුනක් සහ සුඛෝපභෝගී හෝටල් තුනක් ඉලක්ක කර ගනිමින් තරුණයන් පිරිසක් එල්ල කළ මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරයකි.

13 May 2025

ඡන්ද ක්‍රමයේ වෙනසක අවශ්‍යතාව

වසර 2017 දී හඳුන්වා දෙන ලද පළාත් පාලන ආයතන සංශෝධන පනත යටතේ මෙවර පළාත් පාලන ආයතන ඡන්ද විමසීම පැවැත්විණි. ලංකාවේ මැතිවරණ ක්‍රමය වෙනස් විය යුතුය යන අදහස මුලින්ම ඉදිරිපත් කළේ එවකට අගමැතිව සිටි රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා 2002 දී ය. ඒ අනුව ඒ සම්බන්ධව කටයුතු කිරීමට දිනේෂ් ගුණවර්ධන මහතාගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාවක් ද පත් කරන ලදී.

13 May 2025

ජීවිතය බබළවන බුදු සිරිතේ ආදර්ශ

සිද්ධාර්ථ ගෞතම චරිතය ලොවට දායාද වන්නේ ක්‍රිස්තු පූර්ව හය වැනි සියවසේදීය. එම අසිරිමත් උපත තත්කාලීන විවිධ ආගමික මතවාද ප්‍රකාශ කළ ෂඩ් ශාස්තෘවරුන්ට කිසියම් අභියෝගයක් වූවාට සැක නැත. සියලු සැප සම්පත් ඉවතලූ සිදුහත් බෝසතාණෝ බොහෝ ආකර්ෂණීයත්වයකින් පැවැති ශ්‍රමණ සම්ප්‍රදාය තම විමසුම් ක්‍රියා පිළිවෙත සඳහා යොදා ගන්නා ලදහ.

13 May 2025

බුදු දහමේ නියම රසය සොයා යමු

අප ජීවත් වන්නේ නව තාක්ෂණික ලෝකයකය. ඒහි පස්සිකෝ සන්දිට්ඨිකෝ හෙවත් එන්න බලන්න ගුණය අත්විඳින්න යන ගුණාංග ඇති ආගමකට පැවැත්මක් තිබේ. කෙසේ වුවත් ලෝකය කෙතරම් දියුණුවුවද නිර්මාණවාදි ආගම්වලට තවමත් පැවැත්මක් ඇත. විශ්වාසය මත පදනම්ව ගොඩනැගුණු ඇතැම් ආගම්වල ස්වභාවය වන්නේ තමා කෙතරම් දියුණු වුවද විශ්වාසය ප්‍රබල වන බවයි.

13 May 2025

ඇමරිකාවෙන් පත්වුණු නව පාප්තුමෝ

දෙදිනක් තිස්සේ ලෝවැසියන් දෑස් දල්වා සිටියේ නව පාප්තුමා තෝරා ගැනීමේ ඡන්ද විමසුම එසේත් නැතිනම් ‘කොන්ක්ලේව්’ ​කෙසේ සිදුවේවිදැයි යනුවෙනි. කාදිනල්වරුන් 133 දෙනකු සහභාගී වූ එම රහස් ඡන්ද විමසුම පසුගිය 7 වැනිදා සවස ආරම්භ වූයේ වතිකානයේ සිස්ටීන් දෙව්මැදුරේදීය.

10 May 2025

මැතිවරණ ප්‍රතිඵල පුරසාරම්

ඉකුත් 6 වැනිදා පැවැති පළාත් පාලන මැතිවරණවල ප්‍රතිඵල පිළිබඳව මෙරට දේශපාලන පක්ෂ කරන විග්‍රහ අනුව බලන කල මෙම මැතිවරණයෙන් සෑම පක්ෂයක්ම ජයග්‍රහණය කර ඇත.

10 May 2025

පළාත් පාලන ආයතන අනාගතය

පළාත් පාලන ආයතන 339 කට වැඩි ගණනකට සභිකයන් තෝරා පත් කර ගැනීමේ පළාත් පාලන මැතිවරණය පසුගිය මැයි 6 වැනිදා පැවැත්වීමට මැතිවරණ කොමිසම පියවර ගත්තේය. එදින ඡන්දදායකයෝ තම ඡන්ද පත්‍රිකාවේ පක්ෂයක හෝ ස්වාධීන කණ්ඩායමක නම සහ සංකේතය ඉදිරිපිට කතිර ලකුණක් තැබූහ.

09 May 2025

අරගලය ඉතිරි කළ වෙනස

අදට අවුරුදු 03 ට ඉහතින් 2022 මැයි 09 වනදා පාන්දර, අගමැති මහින්ද රාජපක්ෂ සිය පවුලේ සාමාජිකයන් කිහිප දෙනා සමග දැඩි හමුදා රැකවරණ යටතේ අරලියගහ මන්දිරයෙන් පිටත්ව ගියේ ඔහුට එරෙහිව කැකෑරෙමින් තිබූ විරෝධය කොයි මොහොතේ හෝ අරලියගහ මන්දිරයට කඩා වදින්නට ඉඩ තිබුණු හෙයිනි.

09 May 2025

ඡන්දයෙන් විවර වූ ජනමනස

මාලිමා ආණ්ඩුව මෙවර පළාත් පාලන මැතිවරණ ප්‍රචාරක කටයුතු කළේ එය පළාත් පාලන ඡන්දයක් ලෙස ගනිමින් නොව, ජාතික මැතිවරණයක් ලෙස සිතමිනි. ජනාධිපතිවරයා රටපුරා ගොස් රැස්වීම් ඇමතූ අතර, දියත් කර තිබූ ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරය දැවැන්ත එකකි. රැස්වීම් සඳහා කෝටි ගණන් වියදම් කරන්නට ඇති බව පෙනේ.

09 May 2025

පුංචි ඡන්දයේ සංඥාව

දෙදහස් විසිපහේ මැයි මස 06 වැනිදා (පෙරේදා) මෙරට පැවැති පළාත් පාලන මැතිවරණය පළාත් පාලන මැතිවරණ ඉතිහාසයේ වැදගත් සංධිස්ථානයකැයි සැලකිය හැකිය. 2018න් පසුව වසර 07කට ආසන්න කාලයක් ලංකාවේ පළාත් පාලන ආයතන සදහා මැතිවරණයක් පැවැත්වූයේ නැත. ලංකාවේ පවතින පළාත් පාලන ආයතන 339 ක් සදහා නියෝජිතයන් පත්කර ගැනීම මෙම මැතිවරණයේ ප්‍රධාන අපේක්ෂාව විය. මේ අනුව නගර සභා 28ක්, සුළු නගර සභා 36ක් සහ ප්‍රාදේශීය සභා 275ක් මෙම පළාත් පාලන ආයතනවලට ඇතුළත් විය.

08 May 2025

නව ව්‍යවස්ථාව කෙසේ වියයුතුද?

ශ්‍රී ලංකාවේ මෑතකදී තේරී පත් වූ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ දේශපාලන සන්ධානය වන ජාතික ජන බලවේගය, බහුතර සිංහල ප්‍රජාවෙන් මෙන්ම සුළුතර දෙමළ ප්‍රජාවෙන් ද අතිමහත් සහයෝගයක් දිනා ගත් අතර, 2024 නොවැම්බර් පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් ඓතිහාසික සුපිරි බහුතරයක් ලබා ගත්තේය.

07 May 2025

අනාගත විදුලි බිල කොතැනද?

පළාත් පාලන මැතිවරණය ඊයේ අවසන් විය. දැන් ඉතිරි වී ඇති තවත් එක් ප්‍රශ්නයක් වන්නේ රජය විදුලිබිල ඉහළ දමනු ඇත්තේ කවදා ද යන්න සහ කොපමණ ප්‍රමාණයකින් ද යන්නයි. ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමග පැවැති සතරවැනි සමාලෝචනයේදී විස්තීරණ ණය මුදලේ ඊළඟ වාරිකය ගෙවීමට නම් විදුලි බිලේ සංශෝධන ඇතිකළ යුතු බව දන්වා තිබේ.

07 May 2025

ටින් අංකය හිස් ටින් එකක්ද?

1917 අංක 24 දරණ දේශීය ආදායම් පනතේ 102 වැනි වගන්තියට අනුව, 2024 ජනවාරි 1 වැනි දින සිට බලපැවැත්වෙන පරිදි, වයස අවුරුදු 18 හෝ ඊට වැඩි හෝ 2024 ජනවාරි 1 වැනි දින හෝ ඊට පසු වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ කරන ඕනෑම පුද්ගලයකු දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ ලියාපදිංචි වී “ටින්’ ලෙස ජනප්‍රියව ඇති බදු ගෙවන්නන්ගේ හඳුනාගැනීමේ අංකයක් (Taxpayer Identification Number - TIN) ලබා ගැනීම අනිවාර්ය වේ.

07 May 2025